Cổ phiếu Big Tech lao dốc: Áp lực chi phí AI đè nặng Phố Wall

Ngày 30/10/2026, thị trường chứng khoán Mỹ chứng kiến đợt bán tháo diện rộng khiến cổ phiếu Big Tech lao dốc, bắt nguồn từ những quan ngại ngày càng gia tăng về chi phí đầu tư cho trí tuệ nhân tạo (AI) nhưng chưa mang lại lợi nhuận tương xứng^1,4. Đà giảm của các tập đoàn công nghệ lớn như Alphabet, Intel và Amazon đã kéo chỉ số Nasdaq Composite giảm 1,4% trong phiên thứ Năm và tiếp tục sụt hơn 2,5% vào đầu phiên thứ Sáu, chạm mức thấp nhất trong hơn hai tháng^1,4,5. Làn sóng rút vốn diễn ra bất chấp việc doanh thu từ mảng AI vẫn ghi nhận đà tăng trưởng¹.

Ảnh: P20220909AS-0624 (52517539215) – The White House, Public domain, qua Wikimedia Commons.

Đợt bán tháo khiến cổ phiếu Big Tech lao dốc diện rộng

Tâm điểm của đợt giảm giá thuộc về Alphabet, công ty mẹ của Google. Theo CNN được VnExpress dẫn lại, cổ phiếu Alphabet đã giảm 13% trong phiên ngày thứ Năm, xóa sạch 500 tỷ USD giá trị vốn hóa thị trường – mức giảm trong một ngày lớn thứ hai lịch sử Phố Wall, chỉ sau mức giảm 593 tỷ USD của Nvidia vào tháng 1². Trong khi đó, tờ South China Morning Post ghi nhận mức giảm trong phiên chính thức là 12,6%¹, và CNBC cho biết mã này tiếp tục sụt giá trong phiên thứ Sáu⁵.

Ảnh: Frankfurt Stock Exchange (Ank Kumar) 03 – Ank Kumar, CC BY-SA 4.0, qua Wikimedia Commons.

Sự sụt giảm kỷ lục của Alphabet khiến hai nhà sáng lập Larry Page và Sergey Brin mất tổng cộng 60 tỷ USD tài sản trong một ngày². Forbes ghi nhận tài sản của Larry Page giảm 31,5 tỷ USD xuống còn 235,9 tỷ USD, trong khi Sergey Brin mất 28,9 tỷ USD xuống 217,2 tỷ USD². Các tỷ phú công nghệ khác cũng chịu tổn thất lớn: nhà sáng lập Amazon Jeff Bezos mất 9,6 tỷ USD, CEO Tesla Elon Musk mất 7,2 tỷ USD và CEO Dell Technologies Michael Dell giảm 6,5 tỷ USD².

Tại Amazon, giá cổ phiếu ghi nhận mức giảm 7,3% theo South China Morning Post¹, hoặc từng giảm tới 6% trước khi thu hẹp đà giảm còn khoảng 1% đến 1,6% trong phiên thứ Sáu theo ghi nhận của CNBC và BBC^4,5. Làn sóng bán tháo cũng lan sang nhóm bán dẫn khi cổ phiếu Nvidia giảm 4%, Broadcom giảm khoảng 6% và Qualcomm giảm 12%⁵. Cổ phiếu mạng xã hội Reddit giảm 26% sau khi công ty cảnh báo tính năng tìm kiếm bằng AI của Google ảnh hưởng tới lượng truy cập chuyển tiếp, trong khi nền tảng Roblox giảm gần 20% do lượng người dùng suy giảm⁴.

Gánh nặng chi phí AI và áp lực dòng tiền âm

Báo cáo tài chính quý 3/2026 phơi bày bài toán kinh tế khó khăn của cuộc đua AI, khi các nhà cung cấp hạ tầng quy mô lớn (hyperscalers) phải chi hàng chục tỷ USD xây dựng năng lực tính toán trước khi các tài sản này kịp sinh lời¹.

Ảnh: BalticServers data center – BalticServers.com, CC BY-SA 3.0, qua Wikimedia Commons.

Theo báo cáo quý kết thúc vào tháng 9/2026, dòng tiền của Alphabet đã rơi xuống mức âm 9,1 tỷ USD do công ty tăng tốc chi tiêu cho AI lên hơn 50 tỷ USD trong giai đoạn này². Tờ Financial Times lưu ý đây mới là quý thứ hai Alphabet ghi nhận dòng tiền âm kể từ khi niêm yết vào năm 2004². Dù thu nhập hoạt động tăng 30% lên 40,6 tỷ USD, con số này vẫn thấp hơn mức dự báo 43,2 tỷ USD của Phố Wall khi mảng quảng cáo tìm kiếm cốt lõi tăng trưởng chậm lại². BBC cho biết Alphabet xác nhận các tính năng tóm tắt bằng AI (AI summaries) đã tác động tiêu cực đến doanh thu quảng cáo tìm kiếm⁴.

Tình trạng chi nhiều hơn thu cũng xuất hiện tại Amazon. Báo cáo của tập đoàn cho thấy mức chi tiêu đã tăng gấp sáu lần trong vòng ba tháng⁴. CNBC đưa tin Amazon tiếp tục ghi nhận dòng tiền tự do âm trong quý thứ hai liên tiếp, đồng thời vẫn duy trì kế hoạch chi phí vốn (capex) cả năm 2026 ở mức 220 tỷ USD⁵.

Nhận định về diễn biến này, ông Chris Low từ công ty quản lý đầu tư FHN Financial cho biết các công ty như Amazon và Google đang bộc lộ những trở ngại tăng trưởng rõ rệt trong quá trình xây dựng hạ tầng AI, làm dấy lên quan ngại rằng toàn bộ lĩnh vực có thể chậm lại⁴. Ngược lại, Matt Orton, Giám đốc chiến lược thị trường tại Raymond James, phát biểu trên đài CNBC rằng đây chưa hẳn là thời điểm phán xét, mà là lúc nhà đầu tư cần nhìn nhận lại mức độ tập trung vốn quá cao vào nhóm cổ phiếu này dù các chỉ số cơ bản vẫn duy trì⁵.

Dự báo suy yếu từ thị trường PC và rào cản sản xuất của Intel

Intel ghi nhận mức sụt giảm nặng nề nhất trong nhóm phần cứng. Cổ phiếu của hãng chip này giảm khoảng 23% trong phiên ngoài giờ ngày thứ Năm¹, và lao dốc 29% trong ngày thứ Sáu – ngày tồi tệ nhất của công ty kể từ năm 1974 theo CNBC⁵, hoặc giảm tới 30% theo BBC, đưa công ty vào nguy cơ mất hơn 130 tỷ USD vốn hóa⁴. Công ty phân tích D.A. Davidson đã hạ bậc xếp hạng cổ phiếu Intel từ mức mua xuống mức trung lập⁵.

Ảnh: Google (5879010443) – nathanmac87, CC BY 2.0, qua Wikimedia Commons.

Sự sụt giảm của Intel bắt nguồn từ kết quả kinh doanh và dự báo ảm đạm. Giám đốc tài chính Intel David Zinsner thông báo công ty dự kiến không thu hồi đủ lượng tiền mặt so với mức đã chi trong năm nay⁴. Ông cho biết:

"Nhìn về phía trước, chúng tôi nhận thấy sự suy giảm của thị trường PC sẽ tiếp tục kéo dài ít nhất qua nửa đầu năm tới"^4,5.

Theo Counterpoint Research, lượng máy tính cá nhân xuất xưởng toàn cầu trong quý 2 đã giảm 4% so với cùng kỳ năm trước do chi phí bộ nhớ và linh kiện tăng vọt⁵. Intel dự báo lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu đã điều chỉnh quý này ở mức 25 cent trên doanh thu 15 đến 16 tỷ USD, thấp hơn ước tính 43 cent và 17,1 tỷ USD của các nhà phân tích theo LSEG⁵.

Bên cạnh khó khăn chung của ngành PC, Intel còn chịu ảnh hưởng nặng nề từ sự cố nổ tại nhà máy ở Israel khiến hai công nhân thiệt mạng và một người bị thương nặng, làm gián đoạn sản xuất chip 10 nanomet và dự kiến gây thiệt hại khoảng 600 triệu USD doanh thu trong hai quý⁵. Dù CEO Lip-Bu Tan cho biết nhà máy mới tại Arizona đã bắt đầu sản xuất hàng loạt chip tiến trình 18A, Intel vẫn chưa công bố được khách hàng thương mại bên ngoài nào cho dòng sản phẩm mới này⁵.

Góc nhìn của Vizy

Theo Vizy, làn sóng bán tháo hiện nay không phản ánh sự thất bại về mặt công nghệ của AI, mà là sự điều chỉnh cần thiết từ kỳ vọng tài chính của giới đầu tư. Các số liệu dòng tiền tự do âm tại Alphabet hay mức tăng chi tiêu gấp sáu lần của Amazon là minh chứng rõ ràng cho thấy chi phí vận hành và xây dựng hạ tầng AI đang vượt xa tốc độ hoàn vốn thực tế. Khi các giải pháp AI như tính năng tóm tắt tìm kiếm bắt đầu ảnh hưởng ngược lại nguồn thu truyền thống, bài toán chuyển đổi mô hình kinh doanh của Big Tech sẽ còn chịu nhiều áp lực trong các quý tới.

Đối với thị trường Việt Nam, Vizy cho rằng đợt sụt giảm này mang lại bài học quan trọng về mặt phân bổ nguồn lực công nghệ cho các doanh nghiệp trong nước. Các công ty công nghệ và doanh nghiệp chuyển đổi số tại Việt Nam không nên sa đà vào cuộc đua xây dựng mô hình nền tảng tiêu tốn chi phí vốn lớn như các hyperscaler Mỹ. Thay vào đó, định hướng tối ưu hóa chi phí vận hành, tập trung vào tầng ứng dụng thực tiễn (applied AI) nhằm giải quyết bài toán nghiệp vụ cụ thể nhiều khả năng sẽ là con đường mang lại hiệu quả dòng tiền bền vững và an toàn hơn.

Nguồn tham khảo

1. South China Morning Post – Amid brutal sell-off, what comes next for Google, Amazon and other Big Tech titans? (2026-10-30)
2. VnExpress International – Google co-founders world’s biggest wealth losers on Alphabet stock’s worst day ever (2026-10-30)
3. The Verge – Google’s latest Nest Learning Thermostat is $60 off just in time for sweater weather (2026-10-30)
4. BBC News – US tech stocks see sharp falls over AI cost fears (Fri, 30 Oc)
5. CNBC – Intel heads for worst day on Wall Street in more than 50 years on weak guidance (2026-10-30)

Vizy tổng hợp và phân tích từ các nguồn trên; bài được biên tập viên Bống Media duyệt trước khi đăng. Mục "Góc nhìn của Vizy" là quan điểm riêng của tác giả. Nội dung mang tính tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư.