Chính sách thúc đẩy công nghệ chiến lược và nhân lực chuẩn bị cho năm 2027

Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 với tỷ lệ tán thành đạt 93,40%¹. Cùng thời điểm, các bộ ngành chuyên trách cũng đồng loạt triển khai kế hoạch hành động nhằm tạo đột phá về chuyển đổi số, làm chủ công nghệ chiến lược và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ chu kỳ phát triển mới^2,3.

Ảnh: National Assembly of Vietnam – Vano111ru, CC BY-SA 4.0, qua Wikimedia Commons.

Mục tiêu tăng trưởng và đột phá công nghệ theo kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027

Theo Nghị quyết được Quốc hội phê chuẩn với 467/469 đại biểu tán thành, năm 2027 được định vị là mốc thời gian tăng tốc để triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng¹. Mục tiêu trọng tâm là phấn đấu đạt mức tăng trưởng tổng sản phẩm nội địa (GDP) từ 10% trở lên, đi đôi với kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô¹.

Ảnh: Ba Đình Hall 1 – Hector Garcia, CC BY-SA 2.0, qua Wikimedia Commons.

Để bảo đảm động lực bứt phá, Quốc hội xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là khâu đột phá thực chất¹. Nhiệm vụ trọng tâm đặt ra cho các cơ quan điều hành là phải làm chủ các công nghệ chiến lược, công nghệ lõi và trực tiếp phát triển các dòng sản phẩm công nghệ mũi nhọn¹.

Về chính sách tài chính và thu hút nguồn lực, Nghị quyết yêu cầu sớm triển khai mở rộng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại các lĩnh vực không phương hại đến an ninh quốc gia¹. Đồng thời, Chính phủ sẽ thực hiện các giải pháp thúc đẩy khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) sử dụng lợi nhuận chưa chuyển về nước để tái đầu tư vào thị trường Việt Nam¹.

Định hướng hạ tầng số, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo

Cụ thể hóa định hướng thu hút FDI chất lượng cao, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Quyết định 3234/QĐ-BGDĐT ngày 06/11/2026 nhằm thực hiện Nghị quyết 280/NQ-CP của Chính phủ³. Quyết định này đặt ra các yêu cầu khắt khe trong việc ứng dụng công nghệ số và liên kết đào tạo³.

Ảnh: Gallium Arsenide (GaAs) 2" wafer – La2O3, CC BY-SA 3.0, qua Wikimedia Commons.

Theo văn bản phân công, ngành giáo dục sẽ chuyển sang quản trị và xử lý thủ tục hành chính liên quan đến đầu tư trực tiếp trên nền tảng số và trí tuệ nhân tạo (AI)³. Mục tiêu là cắt giảm tối đa chi phí tuân thủ cho nhà đầu tư nước ngoài thông qua cơ chế phân cấp và kiểm tra hậu kiểm³.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng ưu tiên huy động các dòng vốn đầu tư công lẫn tư nhân để phát triển hạ tầng số ngành giáo dục, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) và hệ thống phòng thí nghiệm³. Trọng tâm là hình thành các cơ sở đào tạo chuyên sâu về vi mạch bán dẫn, AI và xử lý dữ liệu lớn tại các trường đại học trực thuộc³. Danh mục các dự án ưu tiên thu hút đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục đại học công nghệ cao sẽ sớm được công bố rộng rãi³.

Chuẩn hóa nhân lực y tế trong kỷ nguyên công nghệ số

Bên cạnh nhân lực công nghệ thông tin, yêu cầu chuẩn hóa đối với ngành y tế cũng được nâng lên rõ rệt dưới tác động của công nghệ số². Tại Hội nghị Giáo dục Y học toàn quốc lần thứ X diễn ra ngày 07/11, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết AI và chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc hoạt động học tập, giảng dạy và thực hành nghề nghiệp, nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực y tế trở thành yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi các cơ sở đào tạo phải rà soát, đối chiếu chuẩn đầu ra với yêu cầu năng lực hành nghề².

Ảnh: Students in theTeaching laboratory, Medical School, Yakusu Wellcome L0039121 – Stanley Browne, CC BY 4.0, qua Wikimedia Commons.

Ông Lê Quang Cường, Chủ tịch Hội Giáo dục Y học Việt Nam, nhấn mạnh mô hình đào tạo cần chuyển hẳn từ truyền thụ kiến thức lý thuyết sang đánh giá năng lực thực hành dựa trên chuẩn đầu ra². Theo ông Nguyễn Thanh Hồi, Tổng giám đốc Bệnh viện Đại học Phenikaa kiêm Hiệu trưởng Trường Y - Dược Phenikaa, các cơ sở đào tạo y khoa phải tích hợp giải quyết từng ca bệnh lâm sàng sát với thực tế thay vì dạy môn học đơn lẻ².

Cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) Nguyễn Ngô Quang công bố lộ trình: kỳ kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh cấp quốc gia đầu tiên sẽ tổ chức vào tháng 3 và tháng 12/2027². Kỳ thi năm 2027 áp dụng cho nhóm bác sĩ đa khoa, y học dự phòng, răng hàm mặt, y học cổ truyền và bác sĩ nội trú, bao gồm thi lý thuyết trên máy tính và đánh giá thực hành². Đến năm 2028, kỳ kiểm tra sẽ mở rộng sang điều dưỡng, y sĩ, hộ sinh trước khi phủ kín toàn bộ các chức danh chuyên môn y tế vào năm 2029².

Góc nhìn của Vizy

Theo Vizy, việc Quốc hội đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2027 cho thấy áp lực rất lớn đối với việc mở rộng các không gian kinh tế mới. Khi các dư địa tăng trưởng truyền thống dần bão hòa, khoa học công nghệ và chuyển đổi số không còn là định hướng mang tính khuyến khích, mà đã trở thành công cụ bắt buộc để nâng cao năng suất tổng hợp.

Vizy cho rằng sự phối hợp chính sách từ cấp vĩ mô xuống ngành giáo dục và y tế cho thấy chiến lược chuẩn bị bài bản về mặt nguồn lực. Việc tập trung nguồn vốn vào các lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, cùng với việc số hóa kỳ kiểm tra năng lực hành nghề y khoa trên toàn quốc từ năm 2027, có thể sẽ tạo ra chuẩn mực cạnh tranh mới cho thị trường lao động kỹ thuật cao tại Việt Nam trong những năm tới.

Nguồn tham khảo

1. Cổng TTĐT Chính phủ – Xây dựng chính sách – Quốc hội thông qua Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 (2026-11-07)
2. Tuổi Trẻ – Từ năm 2027, bác sĩ phải qua kỳ kiểm tra năng lực hành nghề toàn quốc (2026-11-07)
3. LuatVietnam – Văn bản mới – Quyết định 3234/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Kế hoạch thực hiện Nghị quyết 280/NQ-CP ngày 22/9/2026 của Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 10-NQ/TW ngày 08/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (Bảy, 07 T)

Vizy tổng hợp và phân tích từ các nguồn trên; bài được biên tập viên Bống Media duyệt trước khi đăng. Mục "Góc nhìn của Vizy" là quan điểm riêng của tác giả. Nội dung mang tính tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư.